Anadolu Engellileri Birleştirme Derneği Erzurum Şubesi Başkanı Mecithan Papağan, engelli bireylerin haklarına ilişkin son düzenlemelerin olumsuz sonuçlar doğurduğunu belirterek, mevcut uygulamaların yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Başkan Papağan yaptığı açıklamasında, engelli bireyler ve aileleriyle birlikte toplumun yaklaşık yüzde 25’ini oluşturan geniş bir kesimin, son yıllarda yürürlüğe giren düzenlemelerden doğrudan etkilendiği ifade etti. Açıklamada, özellikle Engelli Sağlık Kurulu Rapor Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerin ardından birçok bireyin engel oranının düşürüldüğü, bu durumun ise çeşitli sosyal hakların kaybına neden olduğu kaydedildi.
Sağlık durumunda herhangi bir iyileşme olmamasına rağmen rapor oranlarının düşürüldüğü belirtilen açıklamada, rapor yenileme sürecine girmeyen bireylerin de temel haklara erişimde riskle karşı karşıya kaldığı vurguladı.
Ekonomik desteklere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Başkan Papağan, 2022 sayılı Kanun kapsamında sağlanan yardımların hane gelirine bağlanmasının eleştirilere neden olduğunu belirtti. Açıklamada, söz konusu uygulamanın engelli bireyin bireysel durumunu ikinci plana ittiği ve bu nedenle destek mekanizmasının amacından uzaklaştığı ifade etti.Benzer şekilde evde bakım desteğinde de aynı kriterlerin uygulanmasının birçok ailenin destek dışı kalmasına yol açtığı aktardı.
Açıklamada ayrıca, 2026 yılı itibarıyla sağlanan destek miktarlarının engelli bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldığı, bu durumun bazı bireyleri kayıt dışı ve güvencesiz işlerde çalışmaya yönelttiği belirtti. Evde bakım hizmeti sunan aile bireylerinin sosyal güvence kapsamına alınmamasının da önemli bir eksiklik olduğu ifade etti.
İstihdam politikalarına da değinilen açıklamada, kamu ve özel sektörde engelli istihdamına yönelik kotaların yeterince uygulanmadığı, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) aracılığıyla yapılan alımlarda getirilen yaş sınırının ise iş gücüne katılımı sınırlandırdığı kaydedildi.
Araç alımında uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasına ilişkin düzenlemelerin de ele alındığı açıklamada, mevcut uygulamanın bazı engel gruplarını kapsam dışında bıraktığı ve bu durumun eşitlik ilkesi açısından tartışmalara yol açtığı ifade etti.
Açıklamada, çözüm önerileri ise şu şekilde sıraladı:
• ÖTV istisnasının yüzde 40 ve üzeri tüm engel gruplarını kapsayacak şekilde genişletilmesi
• Engel oranına göre kademeli vergi sistemi oluşturulması
• Araç kullanım süresi sınırlamasının yeniden 5 yıla indirilmesi
• Yerli katkı oranı şartının daha erişilebilir seviyeye çekilmesi
Başkan Papağan, engelli bireylerin sorunlarını doğrudan deneyimleyen temsilcilerin karar alma mekanizmalarında daha fazla yer alması gerektiğini belirterek, engelli politikalarının daha etkin yürütülmesi amacıyla bağımsız bir Engelli Bakanlığı kurulmasının önemine dikkat çekti.
Açıklamada, engellilere yönelik tüm düzenlemelerin sosyal devlet, eşitlik ve pozitif ayrımcılık ilkeleri çerçevesinde yeniden ele alınması gerektiği vurgulanarak kamuoyunun bilgisine sunuldu.
Mavi Yıldırım
YORUMLAR